ზაქარია ფალიაშვილი: ქართული მუსიკის დიდი „მაესტრო“ რომელმაც ქართული სული ნოტებზე გადაიტანა

ხმა, რომელიც ჰიმნად იქცა. თუ გსურთ გაიგოთ, როგორ ჟღერს ქართული სული, ზაქარია ფალიაშვილის მუსიკას უნდა მოუსმინოთ. კაცი, რომლის მელოდიებზეც დღეს ჩვენი სახელმწიფო ჰიმნი სრულდება, იყო ნამდვილი რევოლუციონერი. მან პირველმა შეძლო ის, რაც მანამდე შეუძლებელი ჩანდა – სოფლის მრავალხმიანი სიმღერა დიდ საოპერო სცენაზე ააჟღერა და ევროპული ორკესტრი „ქართულად“ აამეტყველა.ზაქარიას ბავშვობა ქუთაისში მუსიკალურ ზღაპარს ჰგავდა. წარმოიდგინეთ ოჯახი სადაც 8 და-ძმა იზრდება და თითქმის ყველა მუსიკოსია!როდესაც ქართულ კლასიკურ მუსიკაზე ვსაუბრობთ, ერთ-ერთი პირველი სახელი, რომელიც გვახსენდება, არის ზაქარია ფალიაშვილი – ადამიანი, რომელმაც ქართული მუსიკა დიდ სცენაზე აიყვანა.
ის 1871 წელს ქუთაისში დაიბადა. ბავშვობიდანვე გარშემორტყმული იყო ქართული სიმღერებითა და მელოდიებით. ეკლესიის გუნდში გალობა მისი პირველი მუ სიკალური გამოცდილება გახდა. სწორედ იქ, ბავშვურ ასაკში, იგრძნო მუსიკის განსაკუთრებული ძალა – ძალა, რომელსაც შეუძლია ადამიანის გულის შეხება.
ზაქარია ფალიაშვილისთვის მუსიკა მხოლოდ ჰარმონია და ბგერები არ იყო. მისთვის ეს იყო საქართველოს ისტორიის, ტრადიციებისა და ხალხის ხასიათის გამოხატვა. ამიტომაც ხშირად მოგზაურობდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში, უსმენდა ხალხურ სიმღერებს, იწერდა მელოდიებს და ცდილობდა ეს უნიკალური საგანძური მომავალ თაობებს შემოენახა.
მისი შემოქმედება ქართული ეროვნული ოპერის საფუძვლად იქცა. განსაკუთრებული პოპულარობა მოიპოვა ოპერებმა „აბესალომ და ეთერი“, „დაისი“ და „ლატავრა“. ამ ნაწარმოებებში ერთმანეთს ერწყმის ქართული ხალხური მელოდიების სილამაზე და კლასიკური მუსიკის დიდებულება. როდესაც ეს ოპერები ჟღერს, თითქოს მთელი საქართველოს სული და ისტორია ერთდროულად ცოცხლდება.
ფალიაშვილი არა მხოლოდ დიდი კომპოზიტორი, არამედ ქართული მუსიკალური განათლების მნიშვნელოვანი დამფუძნებელიც იყო. მისი მონაწილეობით ჩამოყალიბდა თბილისის კონსერვატორია – ადგილი, სადაც მრავალი ქართველი მუსიკოსი გაიზარდა.
დღეს მისი სახელი ქართული კულტურის სიმბოლოდ იქცა. თბილისის ოპერისა და ბალეტის სახელმწიფო თეატრი სწორედ ზაქარია ფალიაშვილის სახელს ატარებს. ეს მხოლოდ პატივი არ არის – ეს არის მადლობა იმ ადამიანის მიმართ, რომელმაც ქართულ მუსიკას ახალი სიცოცხლე და მსოფლიო სცენის გზა გაუხსნა.
არის მომენტები, როდესაც მუსიკა მხოლოდ ხელოვნება აღარ არის – ის ემოციად, ისტორიად და საერთო მოგონებად იქცევა.
სწორედ ასეთი მომენტია, როდესაც ოპერის სეზონი ზაქარია ფალიაშვილის უკვდავი ოპერით „აბესალომ და ეთერი“ იხსნება.
თეატრის დარბაზში ნელ-ნელა ქრება ხმაური. ჩუმდება მაყურებელი, ქრება განათება და სცენა თითქოს ახალ სიცოცხლეს იწყებს. პირველივე ნოტებთან ერთად იწყება ისტორია სიყვარულზე, ერთგულებაზე და ადამიანურ ტკივილზე – ისტორია, რომელიც უკვე მრავალი თაობის გულს ეხება.
ამ ოპერის მელოდიებში ქართული ხალხური სიმღერების სითბო და სევდა იგრძნობა. თითქოს მთების ქარი, სოფლის ხმები და ძველი ქართული ლეგენდები ერთ დიდ მუსიკალურ ისტორიად იკვრება. ამიტომაც ყოველი ახალი სეზონის გახსნა „აბესალომ და ეთერით“ მხოლოდ თეატრალური ტრადიცია არ არის — ეს არის პატივი ქართული მუსიკისა და კულტურისადმი.
სწორედ ამიტომ, ყოველ სეზონზე, როდესაც ოპერა „აბესალომ და ეთერი“ კვლავ ჟღერს, თითქოს დრო ერთი წამით ჩერდება და გვახსენებს, რომ მუსიკა შეიძლება გახდეს ყველაზე გულწრფელი გზა ადამიანის გულამდე.
ზაქარია ფალიაშვილის მუსიკა გვახსენებს, რომ ქართული სული მარადიულად ჟღერს. მისი ოპერა „დაისი“ საფუძველი გახდა საქართველოს სახელმწიფო ჰიმნისთვის, რომელიც დღეს მთელი ქვეყნის გულს აერთიანებს და თითოეულ ქართველს ერთ სუნთქვაში აძლევს სიამაყეს თავისი ისტორიისა და კულტურისა.
„მუსიკა არის ერის სული, რომელიც ხმაში და მელოდიაში აგრძელებს ცხოვრებას.“






